۱۸ مطلب با موضوع «دلایل عقلی امامت و مهدویت» ثبت شده است

مناظره هشام ابن حکم

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 17}

 

مناظره هِشام ابن حِکَمْ

 

هشام از شاگردان امام صادق(ع) میگوید: روز جمعه‌ای وارد بصره شدم به مسجد رفتم. عمروبن عبید معتزلی نشسته بود و گروه زیادی اطرافش بودند و از او پرسش‌هایی می‌کردند، من هم در آخر جمعیت نشسته و پرسیدم: ای دانشمند من اهل این شهر نیستم، اجازه می‌دهی سؤالی مطرح کنم؟ گفت: هر چه می‌خواهی بپرس. گفتم: آیا چشم داری؟

گفت مگر نمی‌بینی؟ این چه سئوالی است؟! گفتم پرسش‌های من اینگونه است، گفت آری چشم دارم. گفتم با چشم چه می‌کنی؟ جواب داد دیدنی‌ها را می‌بینم و رنگ و نوع آنها را تشخیص می‌دهم. گفتم آیا زبان داری؟ گفت دارم، پرسیدم با آن چه می‌کنی؟ جواب داد طعم و مزه غذاها را با آن تشخیص می‌دهم. گفتم آیا شامه داری؟ گفت آری با آن بوها را استشمام کرده و بوی خوب و بد را تمیز می‌دهم. گفتم آیا گوش هم داری؟ جواب داد آری با آن صداها را می‌شنوم و از یکدیگر تمیز می‌دهم.

گفتم آیا غیر از اینها قلب «عقل» هم داری؟ گفت آری پرسیدم با آن چه می‌کنی؟ گفت اگر دیگر اعضا و جوارح من دچار شک و تردید شوند، قلبم شک آنها را برطرف می‌کند. (پس قلب و عقل راهنمای جوارح است) هشام می‌گوید او را تأیید کردم و گفتم آری خداوند متعال برای راهنمایی اعضاء و حواس قلب را آفریده است.

ای دانشمند! آیا صحیح است کسی بگوید خدایی که گوش و چشم دیگر اعضا و جوارح بدن انسان را بدون راهنما نگذاشته است، مسلمانان را پس از رحلت رسول اکرم بدون راهنما و پیشوا گذاشته تا گرفتار شک و تردید و اختلاف باشند؟ آیا هیچ عقل سالمی این مطلب را قبول می‌کند؟

 

(کافی، ج‏۱، ص ۱۶۹)

 

Read the rest 

  • چهارشنبه ۱۳ دی ۹۶

مبانی نقلی؛ مبانی عقلی (2)

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 16}

 

مبانیِ نقلی؛ مبانیِ عقلی (قسمت۲)

 

بنا بر آنچه در قسمت قبل گفته شد، این دلیل و ادله فراوان دیگر از روایات، امام و حجت الهی باید همیشه وجود داشته باشد. نمی توان زمانی را تصور کرد که خالی از حجت الهی باشد. پس نمی توان زمان ما را خالی از وجود حجت الهی دانست. بنابراین، امام زمان در زمان ما وجود دارد و زنده است.

امام صادق(ع) فرمودند: «ما امامان، امان اهل زمین هستیم؛ چنان که ستاره‏ها امان اهل آسمان اند. ماییم که خدا به وسیله ما آسمان را نگاهداشته تا بر زمین نیفتد. جز با اجازه او و براى ما آن را نگهداشته تا بر اهلش موج نزند و براى ما باران ببارد و رحمت خویش نشر کند و زمین برکات خود را بیرون دهد. اگر امام در زمین نباشد، زمین اهل خود را فرو می برد. از روزى که خدا آدم را آفرید، خالى از حجت نیست که یا ظاهر و مشهور بوده است و یا غایب و مستور و تا قیامت هم خالى نمی ماند. او، حجت خدا است. اگر چنین نباشد، خدا را نمی پرستند.

سلیمان، راوى حدیث، می گوید: از امام صادق(ع) پرسیدم: چگونه مردم از امام غائب بهره ‏مند شوند؟ فرمود: چنان که با آفتاب پس ابر بهره ‏مند می شوند».

 

(فصلنامه انتظار ج ۱ ص ۶۶)

 

Read the rest 

  • سه شنبه ۷ آذر ۹۶

مبانی نقلی، مبانی عقلی (1)

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 15}

 

مبانیِ نقلی؛ مبانیِ عقلی (قسمت۱)

 

مبانی کلامی مهدویت گاهی مبانی نقلی و گاهی مبانی عقلی است... امّا مبانی کلامی عقلانی: می دانید که عقل نمی تواند هیچ وقت فرد مشخصی را برساند. نمی توانیم روی فرد، برهان عقلی اقامه کنیم. یکی از مبانی برهان عقلی این است که نبوت و امامت، یک فیض معنوی است... مسلمانان هم می گویند که این فیض تا وجود پیغمبر اکرم(ص) باقی است. اهل سنت می گویند که این فیض معنوی که در لباس نبوت و امامت بود، با فوت پیغمبر قطع شد. پس ارتباط بشر با عالَم بالا قطع شد.

اما ما می پرسیم چرا خدا چنین فیضی را به گذشتگان داده، اما به ما و آیندگان نداده است؟ مگر ما از آن ها کمتر هستیم؟ شیعه امامیه این مشکل را حل کرده است و آن این که این ارتباط به صورت نبوت نیست که رسالت، تکالیف و دین جدیدی باشد؛ بلکه فیض الهی به واسطه انسان کاملی برقرار است و از طریق این انسان کامل به بشر می رسد. امروزه آن واسطه، حضرت حجّت (عج) است. این برهان را علامه طباطبایی برای پروفسور کربُن بیان داشته است.

 

فایل عکس نوشته در ادامه مطلب 

  • يكشنبه ۷ آبان ۹۶

برهان مظهر جامع (2)

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 14}

 

برهان مظهر جامع (قسمت۲)

 

ادامه شرح علامه حلی درباره کلام خواجه نصیر الدین طوسی جهت تبیین ضرورت های وجود امام:

 

...اگر چه انسان با نیروی عقل بسیاری از حقایق از اصول و فروع دین را درک می کند، ولی گاهی در اعماق وجودش وسوسه ها و تزلزل هایی وجود دارد که مانع از اعتماد بر آن و انجام آنها می گردد، اما هنگامی که این احکام عقلی با بیان پیشوای الاهی تقویت گردد، هر گونه تزلزل و شک و دو دلی زدوده خواهد شد و انسان با قوت قلب به سوی یافته های عقلی خود خواهد رفت.

۲- بسیاری از امور وجود دارد که عقل، حسن و قبح آن را درک نمی کند و باید دست به دامان پیشوایان الاهی گردد، تا بتواند خوبی و بدی آنها را دریابد.

 

فایل عکس نوشته در ادامه مطلب 

  • سه شنبه ۲ آبان ۹۶

برهان مظهر جامع (1)

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 13}

 

برهان مظهر جامع (قسمت ۱)

 

ذات خداوند در مسیر ظهور صفات قابل درک برای اجرای احکام که بین آن ها انسجام وجود دارد در نهایت به وجود و مدیریت خداوند باز می گردد و خداوند شامل تمام صفات و اسماء می باشد.

علامه حلی (ره) در توضیح کلام خواجه نصیرالدین طوسی به بعضی از این ضرورت های وجود امام اشاره کرده و می فرماید:

برای بروز و ظهور این اسماء و جلوه ای از تفصیل و شرح آن ها وجود پیامبر ضروری است تا شناخت عقلی بشر از طریق بیان پیغمبر تقویت شود لذا پیغمبر شرح دهنده و توضیح دهنده ی اسماء و صفات الهی است که در مقام امامت به اوج خود می رسد که تمام آن ها در زیارت جامعه کبیره اشاره شده است.

(با کمی تغییر و شرح)

 

فایل عکس نوشته این متن در ادامه مطلب 

  • پنجشنبه ۲۰ مهر ۹۶

دلیل استقرائی امامت و مهدویت

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 12}

 

دلیل استقرائی

 

روش استقرائی بیانگر این امر است که از واقعیتهای جزئی و انفرادی می‌توان به واقعیتهای کلی دست یافت. مسیر حرکت در روش استقرائی از جزء به کل رسیدن است. به عبارت دیگر با مشاهده آنچه که برای جزء معین وجود دارد نتیجه بگیریم که برای همه کل (که جزء در آن قرار می‌گیرد) نیز وجود دارد.

یکی از دلائل اثبات لزوم و استمرار وجود امام، دلیل استقرائی است:

همه انبیا از حضرت آدم علیه السلام تا حضرت خاتم صلی الله علیه و آله، پس از خودشان اوصیاء و جانشینان منصوب و مخصوص داشته اند؛ پس چرا این شیوه در عصر پیامبر خاتم صلوات الله علیه، جاری نباشد؟!

 

(علی بن بابویه، الامامه والتبصره، باب الوصیّة من لدن ادم ع، ص۲۱و۲۳)

 

فایل عکس نوشته در ادامه مطلب 

  • سه شنبه ۱۱ مهر ۹۶

برهان هدفمندی برای اثبات وجود امام

{دلایل عقلی امامت و مهدویت - شماره 11}

 

برهان هدفمندی برای اثبات وجود امام

 

یکی دیگر از دلایل عقلی اثبات وجود امام، برهان هدفمندی است.

انسان مرکب از جسم و روح است و روحش مانند جسمش در تکامل است. لازمه رسیدن به تکامل، وجود یک راهنماست، که او را کمک نماید. اگر چه عقل وظیفه راهنمایی انسان را دارد ولی به خاطر محصور بودن به عالم جسمانیت و وجود دشمنانی چون هوا و هوس و تمایلات حیوانی، باید راهنمای دیگری هم باشد تا به کمک عقل بشتابد.

این راهنما در عصر رسالت، پیامبر اکرم(ص) است؛ به یقین پس از ایشان نیز راهنمایانی وجود خواهند داشت؛ چرا که نسل انسانها ادامه دارد و اگر راه، برنامه و راهنمای الهی نباشد، خلقت انسانها بیهوده خواهد بود. و خطر تحریف دین و وجود گروهای مُعاند هم این ضرورت را تاکید میکند.

 

(علامه حلی، کشف المراد، ص324 و امینی مسائل کلی امامت ص 111-136)

 

فایل عکس نوشته در ادامه مطلب 

  • پنجشنبه ۶ مهر ۹۶

مجموعه دلایل عقلی امامت و مهدویت (10 شماره)

شماره 1 :

امامت را باید فهمید...

 

از آنجا که « درک کلیّات » بر عهده عقل و « درک جزئیات » در حوزه حواس پنج گانه است، طبیعتاً برای اثبات امور جزئی، از دلیل عقلی استفاده نمیشود. مثلاً عقل فقط میتواند حکم کند که دو به علاوه دو میشود چهار و اینکه هر پدیده اتفاقی، علتی دارد.

در بحث مهدویت هم عقل به همین مقدار حکم می کند که « معرفی، نصب و وجود راهنمایی الهی برای انسان ها، نه تنها خوب بلکه لازم و ضروری است. » اما « تشخیص و تطبیق امام بر مصادیق خارجی » کار تنها عقل نیست، باید به کتاب خدا، سنت پیامبر و کراماتِ مدّعی منصب امامت، مراجعه کنیم.

به عبارتی دیگر؛ استفاده از سیر منطقی و عقلی به این دلیل است که این مطالب تبیین شود که وجود امام در هر زمانی لازم است، اما تطبیق آن بر وجود حضرت مهدی مساله ی دیگریست.

 

(بر گرفته از کتاب اَدِلّه ی عقلی امامت و مهدویت؛ رحیم لطیفی)

 

شماره 2 :

از کجا باید شروع کرد؟

 

برای تحقیق و تعقّل در اصل امامت، باید ابتدا خدا و پیغمبرش را فهمیده باشیم؛ زیرا اینها پیش نیاز بحث امامت است. بنابراین مطالبی که با موضوع « دلایل عقلی امامت و مهدویت » بارگزاری میشود، با این فرض است که پیش نیازش ( یعنی توحید، معاد، نبوت و عدل الهی ) را قبلاً تحقیق کرده، فهمیده و قبول داریم.

فهرست برخی از «اَدلِّه ی عقلی امامت» که در ادامه به آن خواهیم پرداخت، عبارتند از : لطف خدا، هدفمند بودن آفرینش، نیازمندی به مفسّر کلام وحی، عنایت الهی، واسطه فیض، مسأله انسان کامل، قاعده امکان اشرف و ...

 

(بر گرفته از کتاب اَدلِّه ی عقلی امامت و مهدویت؛ رحیم لطیفی)

 

بقیه در ادامه مطلب 

  • چهارشنبه ۵ مهر ۹۶

دلایل عقلی امامت و مهدویت (10)

 

دلیل جامعه شناختی

 

یکی از دلائل عقلی اثبات لزوم و استمرار وجود امام، دلیل جامعه شناختی با نگاه زمینی است.

جامعه و انسانها جهت رسیدن به سعادت و کمال، نیازمند قانون صحیح و حاکم مقبول اند. پس، باید امامی باشد تا این نقش را به سامان برساند. امامی که در چهره یک حاکم سیاسی باشد. فلاسفه نیز برای اثبات لزوم بعثت، همین راه را انتخاب کرده اند.

 

(علامه حلی، کشف المراد، ص324؛ امینی، مسائل کلی امامت، ص 111-136)

 

فایل عکس نوشته در ادامه مطلب 

  • سه شنبه ۴ مهر ۹۶

دلایل عقلی امامت و مهدویت (9)

یادتونه میگفتیم اول مرغ بوده یا تخم مرغ؟

در یکی از پیامهای قبل گفتیم: در نظام طبیعت و آفرینش، اگر موجودی زندگی میکند حتماً کاملتر و شریف ترش قبلاً به وجود آمده است.

شاید با استفاده از همین مطلب بشود پاسخ آن سوال معروف را داد که «اول مرغ بوده یا تخم مرغ؟» بله، ابتدا اولین نوع کامل آن (یعنی مرغ) را خداوند ایجاد کرده، بعد تولید تخم و تکثیر، توسط همان نوع کامل محقق شده؛ به عبارتی دیگر: نوع کامل بین حیوان و نطفه، «حیوان» است.

آنچه در هستی ذاتاً سبقت گرفته و با دست قدرت پروردگار ایجاد شده، همان نوع کامل و شریف تر آفرینش بوده؛ این مساله در بین اشرف موجودات (یعنی انسانها) هم جریان دارد. به همین دلیل میشود اثبات کرد: حتماً قبل از ما انسانهای عادی، انسان کاملی(حجت خدا) به وجود آمده است.

(برگرفته از کتاب اَدِلّه ی عقلی امامت و مهدویت؛ رحیم لطیفی)

فایل عکس نوشته در ادامه مطلب 

  • يكشنبه ۲ مهر ۹۶
امام صادق(ع) میفرمایند:
هر کس خوشحال می شود و دوست دارد که در شمار یاران حضرت مهدی(عج) باشد، باید سه ویژگی داشته باشد: منتظر بودن، با وَرَع بودن، اخلاق بزرگوارانه داشتن.
(ورع یعنی دوری از گناه، تقوا داشتن و دوری از مکروهات و شُبَهات)